Zalo

NIPT không có kết quả: đọc lý do gì trước khi hẹn lấy lại mẫu?

Kiến thức y khoa đọc kết quả xét nghiệm Green Lab sàng lọc trước sinh tư vấn di truyền xét nghiệm NIPT

NIPT không có kết quả nghĩa là phòng xét nghiệm chưa thể đánh giá nguy cơ ở ít nhất một hạng mục. Kết quả này không được coi là nguy cơ thấp. Thai phụ cần liên hệ bác sĩ sản khoa, mang theo báo cáo NIPT và siêu âm gần nhất để được tư vấn về siêu âm đánh giá, tư vấn di truyền và lựa chọn xét nghiệm chẩn đoán. Việc lấy máu lại phụ thuộc tuổi thai và tình trạng cụ thể.

Thai phụ trao đổi với nhân viên y tế khi xét nghiệm NIPT chưa có kết quả

Trên phiếu NIPT, phần nào chưa trả được kết quả?

Báo cáo có thể ghi “không có kết quả”, “không đủ điều kiện phân tích”, “no call” hoặc “non-reportable”, kèm lý do. Cần phân biệt tình trạng này với mẫu chưa được tiếp nhận hoặc kết quả đang chờ trả. Nếu thông tin chưa rõ, liên hệ nơi xét nghiệm để xác nhận mẫu đã được phân tích hay chưa.

Một số báo cáo có kết quả ở nhóm nhiễm sắc thể này nhưng chưa đánh giá được nhóm khác. Khi đó, kết luận nguy cơ thấp chỉ áp dụng cho những hạng mục đã có kết quả. Bác sĩ cần xem toàn bộ báo cáo, gồm phạm vi phân tích và phần nhận xét.

Trên phiếu NIPT, phần nào chưa trả được kết quả.
Trên phiếu NIPT, phần nào chưa trả được kết quả.

Tỷ lệ ADN thai thấp nghĩa là gì?

Trong mẫu máu thai phụ có những đoạn ADN tự do từ cơ thể mẹ và từ nhau thai. Phần ADN có nguồn gốc nhau thai góp vào tín hiệu dùng cho sàng lọc trước sinh. Trên báo cáo, tỷ lệ này có thể được gọi là “fetal fraction” hoặc tỷ lệ ADN thai. Phòng xét nghiệm cần tín hiệu đủ rõ theo yêu cầu của phương pháp. Khi ấy mới có thể báo kết quả.

Tỷ lệ thấp mô tả đặc điểm của mẫu máu tại thời điểm lấy. Tỷ lệ này không phải nguy cơ thai mắc bệnh. Nó cũng không đo kích thước hay nhịp tim thai. Lấy mẫu sớm là một khả năng. Các yếu tố từ mẹ, thai kỳ và phương pháp cũng có thể ảnh hưởng. Nếu phiếu không ghi nguyên nhân cụ thể, hãy hỏi phòng xét nghiệm thay vì mặc định nguyên nhân là lấy máu quá sớm.

Những ghi chú trên phiếu dẫn đến những câu hỏi khác nhau
Phiếu hoặc thông báo ghi gì?Cần làm rõ điều gì?
Tỷ lệ ADN thai thấpTuổi thai ở ngày lấy mẫu là bao nhiêu? Bác sĩ nhận định thế nào khi đối chiếu với siêu âm?
Mẫu không đạt yêu cầu tiếp nhậnVấn đề liên quan đến thông tin, tình trạng mẫu hay lý do khác? Mẫu đã được phân tích chưa?
Một hạng mục chưa thể đọcHạng mục nào đã có kết quả hợp lệ? Phần nào vẫn cần tư vấn riêng?
Không ghi rõ lý doCó nhận xét bổ sung bằng văn bản hoặc đầu mối chuyên môn để bác sĩ trao đổi không?

Có phải NIPT không có kết quả nghĩa là nguy cơ cao?

Một lần phân tích không trả được kết quả chưa xếp thai kỳ vào nhóm nguy cơ cao hay thấp đối với tình trạng đang sàng lọc. Tuy nhiên, ở nhóm thai kỳ có kết quả không thể báo cáo, khả năng có bất thường nhiễm sắc thể có thể cao hơn so với nhóm có kết quả. Vì thế, gia đình nên liên hệ bác sĩ khi nhận thông báo. Nguy cơ của từng thai kỳ còn phụ thuộc lý do không trả được kết quả và các thông tin khám thai khác.

Điều này đặc biệt quan trọng khi trước đó siêu âm đã có phát hiện cần đánh giá hoặc bác sĩ đã hẹn khám chuyên khoa. Không nên dời cuộc hẹn chỉ để chờ có phiếu NIPT lần hai. Ngược lại, một thông báo cần lấy lại do sai thông tin hành chính cũng không đồng nghĩa phòng xét nghiệm đã phát hiện bất thường sinh học trong mẫu. Hãy giữ đúng lý do được ghi khi mô tả lại cho bác sĩ.

Khi NIPT ghi nguy cơ cao, mang báo cáo đầy đủ để được tư vấn và lựa chọn xét nghiệm chẩn đoán.
Khi NIPT ghi nguy cơ cao, mang báo cáo đầy đủ để được tư vấn và lựa chọn xét nghiệm chẩn đoán.

Lấy lại máu, siêu âm hay làm xét nghiệm chẩn đoán?

Lấy máu lại cho phép sàng lọc bằng mẫu mới nhưng không bảo đảm sẽ có kết quả. Siêu âm đánh giá hình thái và sự phát triển của thai. Sinh thiết gai nhau hoặc chọc ối có thể được cân nhắc để chẩn đoán bất thường cụ thể. Bác sĩ sẽ giải thích thời điểm thực hiện, lợi ích và nguy cơ của từng lựa chọn.

Trước khi chọn lấy lại mẫu, hãy hỏi bác sĩ hai điều. Nếu lần sau vẫn chưa có kết quả, gia đình còn lựa chọn nào? Mỗi lựa chọn có mốc thời gian nào? Câu hỏi này giúp gia đình cân nhắc cả thời gian chờ, nhất là khi tuổi thai đã gần một mốc khám quan trọng. Nếu một người muốn có thông tin chẩn đoán sớm, hãy nói rõ mong muốn đó trong buổi tư vấn thay vì tự đăng ký thêm một gói sàng lọc rộng hơn.

Hồ sơ nào giúp buổi tư vấn đi thẳng vào vấn đề?

Đầu tiên, ghi ngày siêu âm và tuổi thai do bác sĩ xác nhận ở ngày đó. Tiếp theo là ngày lấy máu và ngày nhận thông báo. Ba mốc này có thể khác nhau đáng kể. Ví dụ, thông báo đến sau buổi khám thai mới không làm thay đổi tuổi thai của mẫu máu đã lấy trước đó. Khi đọc phiếu, bác sĩ cần biết cả tuổi thai tại lúc lấy mẫu lẫn thời điểm hiện tại.

Mang theo phiếu gốc, tên gói, phần ghi chú và kết quả siêu âm liên quan. Nếu có thai đôi, thai kỳ sau hỗ trợ sinh sản hoặc đang điều trị bằng thuốc, cung cấp đúng thông tin trong hồ sơ. Không tự dừng thuốc hay thay đổi liều để chuẩn bị cho lần lấy máu tiếp theo. Nếu phòng xét nghiệm có hướng dẫn riêng cho mẫu mới, hãy hỏi bác sĩ điều trị cách thực hiện trong hoàn cảnh của thai kỳ.

Đăng ký lấy lại mẫu NIPT tại Green Lab khi bác sĩ đã hẹn

Khi được hẹn lấy lại, gửi nguyên văn thông báo lần đầu, ngày bác sĩ chỉ định và thông tin liên hệ cho Green Lab. Nếu có nhu cầu lấy mẫu xét nghiệm tận nơi, cung cấp địa chỉ và khung giờ để trung tâm xác nhận việc lấy mẫu máu mẹ. Hỏi trước về điều kiện tiếp nhận lại, chi phí nếu có và cách đối chiếu mẫu mới với hồ sơ cũ. Chính sách của lần lấy đầu và tình trạng của từng hồ sơ có thể khác nhau.

Mang cả báo cáo lần đầu và lần lấy mẫu lại đến buổi khám sản khoa. Ngày lấy mẫu, lý do chưa trả được kết quả và nhận xét của mỗi lần giúp bác sĩ quyết định bước kiểm tra tiếp theo.

Nguồn tham khảo: MedlinePlus – tỷ lệ DNA nguồn gốc nhau thai và giới hạn của NIPT.

Đăng ký xét nghiệm tại Green Lab

Với xét nghiệm di truyền, Green Lab có tư vấn sau kết quả để giải thích phạm vi và ý nghĩa báo cáo.

Phí lấy mẫu tận nơi tại Green Lab là 10.000đ/lần, chưa gồm tiền xét nghiệm. Khi đặt lịch, nhân viên báo tổng chi phí, hướng dẫn chuẩn bị và thời gian dự kiến trả kết quả theo danh mục đăng ký.

Liên hệ 1900 63 65 88 hoặc đặt lịch lấy mẫu tại nhà. Địa chỉ Green Lab: 76–78 Khâm Thiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.

    Đặt lịch nhanh

    GreenLab phục vụ tại các tỉnh thành: Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Hồ Chí Minh.