Zalo

Nhịn ăn xét nghiệm máu có được uống nước và cà phê?

Kiến thức y khoa chuẩn bị xét nghiệm Green Lab
Ly nước lọc minh họa câu hỏi uống nước khi nhịn ăn trước xét nghiệm máu

Khi được dặn nhịn ăn xét nghiệm máu, thông thường vẫn có thể uống nước lọc. Cà phê đen dù không đường, trà, sữa và nước trái cây đều không thay được nước lọc trong thời gian nhịn. Nếu đã uống một trong những đồ này trước giờ lấy máu, hãy báo loại đồ uống và thời điểm dùng để được hướng dẫn cho đúng xét nghiệm trên đơn.

Trước tiên, xem đơn có thực sự yêu cầu nhịn ăn hay không

Có người bỏ bữa sáng trước mọi lần lấy máu vì nghĩ nhịn càng kỹ thì kết quả càng chính xác. Thực tế, điều cần giữ là điều kiện mà bác sĩ muốn đánh giá. Một chỉ định ghi “glucose máu lúc đói” cần mẫu lấy sau thời gian nhịn được hướng dẫn. Nếu bác sĩ muốn xem đường huyết ở một thời điểm sau ăn, tự bỏ bữa lại làm mất thông tin cần cho lần đo đó.

Hãy đọc hết danh sách xét nghiệm, kể cả khi lần nào đi khám cũng làm cùng một gói. Riêng HbA1c thường không yêu cầu nhịn ăn, nhưng nếu bác sĩ đồng thời chỉ định glucose máu lúc đói, cả buổi lấy mẫu cần tính theo yêu cầu của glucose. Nếu giấy hẹn chỉ ghi “xét nghiệm máu buổi sáng”, nên xác nhận lại. Giờ hẹn buổi sáng chưa cho biết cần nhịn bao lâu.

Trước tiên, xem đơn có thực sự yêu cầu nhịn ăn hay không.
Trước tiên, xem đơn có thực sự yêu cầu nhịn ăn hay không.

Nước lọc, cà phê đen và trà khác nhau thế nào trước khi lấy máu?

Trong hướng dẫn nhịn ăn thông thường, nước lọc là nước không pha thêm đường, sữa, nước cốt chanh, bột hòa tan hay hương liệu. Có thể uống nước lọc theo nhu cầu thường ngày, trừ khi đã được bác sĩ dặn hạn chế dịch hoặc có hướng dẫn riêng cho thủ thuật cùng buổi. Nếu có cả xét nghiệm lẫn thủ thuật, hãy hỏi đơn vị thực hiện xem hướng dẫn nào áp dụng cho cả buổi hẹn.

Chọn đồ uống trong thời gian được yêu cầu nhịn ăn
Đồ uốngĐiều cần làm trước khi lấy mẫu
Nước lọcThường được phép. Giữ lượng uống như thường lệ nếu không có chỉ dẫn riêng.
Cà phê đen, trà không đườngĐể sau lần lấy máu cần nhịn. Không thêm đường vẫn chưa đáp ứng hướng dẫn chỉ uống nước lọc.
Cà phê sữa, sữa hạt, nước épCác đồ uống này cung cấp chất dinh dưỡng. Nếu đã uống, ghi giờ uống cuối và báo trước khi lấy mẫu.
Nước có hương vị hoặc viên sủi pha nướcKiểm tra thành phần, kể cả khi trên nhãn ghi không đường. Nếu viên sủi là thuốc được kê, hỏi người kê đơn về giờ dùng.

Một thắc mắc thường gặp là chỉ uống vài ngụm cà phê có cần nói không. Có. Người tiếp nhận cần biết đó là cà phê gì và uống lúc nào để đối chiếu với phép đo cụ thể. Không có cách quy đổi số ngụm cà phê thành con số để trừ khỏi kết quả xét nghiệm. Cũng không cần cố nhớ chính xác đến từng mililít nếu chỉ nhớ được khoảng thời gian và lượng ước chừng.

Tính giờ nhịn ăn từ lúc nào?

Với những xét nghiệm yêu cầu nhịn, khoảng thường gặp là 8–12 giờ, nhưng thời gian cụ thể phải theo chỉ định. Tính từ lúc kết thúc lần ăn hoặc dùng đồ uống ngoài nước lọc gần nhất đến lúc lấy máu thực tế. Nếu ăn tối sớm nhưng sau đó vẫn uống một ly sữa trước khi đi ngủ, mốc cần báo cho phòng xét nghiệm là lúc uống sữa.

Ví dụ, nếu được yêu cầu nhịn đúng 8 giờ và đã dùng xong bữa cuối lúc 22 giờ, đến 6 giờ sáng hôm sau mới đủ 8 giờ, với điều kiện suốt khoảng đó chỉ uống nước lọc. Đây là ví dụ tính giờ cho một chỉ định cụ thể. Nếu phòng xét nghiệm dặn thời gian khác, hãy tính lại theo giờ ấy. Khi đổi khung giờ hẹn, nên kiểm tra lại hai mốc thay vì tự kéo dài thời gian nhịn đến chiều.

Nếu đã ăn sáng hoặc uống cà phê trước buổi xét nghiệm

Giả sử đơn có HbA1c và glucose lúc đói, còn ly cà phê sữa đã uống cách giờ hẹn nửa giờ. Khi gọi cho nơi lấy mẫu, có thể nói nguyên câu: “Tôi có hai chỉ định này và đã uống cà phê sữa lúc 7 giờ”. Người tiếp nhận có thể hỏi lại bác sĩ để xác định phần nào vẫn làm được, phần nào cần đổi lịch hoặc liệu có nên dời cả buổi để lấy một lần.

Đừng ghi mẫu là “lúc đói” chỉ vì chưa ăn thức ăn đặc. Nếu đã lấy máu rồi mới nhớ ra đồ uống, vẫn nên liên hệ và nêu đúng ngày giờ. Bác sĩ cần biết điều kiện thực tế để quyết định có thể dùng kết quả cho câu hỏi ban đầu hay cần lấy lại mẫu. Tự hủy cả phiếu vì một ly cà phê cũng có thể khiến người đi khám bỏ qua những kết quả khác vẫn dùng được.

Thuốc buổi sáng và thuốc điều trị đái tháo đường cần hỏi riêng

Nhịn ăn không đồng nghĩa tự bỏ thuốc. Khi nhận chỉ định, hãy ghi lại tên thuốc, liều và giờ thường dùng, đặc biệt với thuốc vốn uống cùng bữa sáng. Hỏi bác sĩ kê đơn nên dùng trước hay sau buổi lấy máu. Nếu đang tiêm insulin hoặc dùng thuốc có nguy cơ hạ đường huyết, cần có hướng dẫn riêng cho buổi sáng phải nhịn. Không áp dụng lịch thuốc của người thân dù được hẹn cùng một giờ.

Nếu trong lúc chờ xuất hiện run tay, vã mồ hôi, choáng hoặc dấu hiệu quen thuộc của hạ đường huyết, hãy báo ngay cho nhân viên y tế. Người đã có kế hoạch xử trí hạ đường huyết cần làm theo hướng dẫn điều trị đã nhận. An toàn quan trọng hơn việc cố kéo dài thời gian nhịn để kịp lấy mẫu. Sau khi tình trạng đã ổn, bác sĩ sẽ hướng dẫn cách bố trí lại xét nghiệm nếu cần.

Chuẩn bị trước giờ lấy mẫu xét nghiệm tại nhà

Tối hôm trước, đặt giấy chỉ định và danh sách thuốc cạnh lịch hẹn. Ghi giờ kết thúc bữa ăn cuối, chuẩn bị nước lọc và dành cà phê cho sau khi hoàn thành các mẫu cần nhịn. Trong thời gian nhịn, tránh nhai kẹo cao su, hút thuốc hoặc tập thể dục. Nếu còn một nghiệm pháp phải lấy máu nhiều lần, hỏi nhân viên trước khi ăn trở lại, vì lần lấy đầu tiên có thể chưa phải lần cuối của buổi thử.

Khi đặt lịch lấy mẫu xét nghiệm tận nơi với Green Lab, hãy gửi đủ tên xét nghiệm, địa chỉ và giờ mong muốn. Nên xác nhận ngay ba thông tin: có cần nhịn ăn không, nhịn trong bao lâu và thuốc buổi sáng đã có hướng dẫn riêng chưa. Khi nhân viên đến, thông báo thời điểm ăn uống thực tế. Nhờ vậy, phiếu xét nghiệm có thể được đọc đúng với hoàn cảnh lấy máu của ngày hôm đó.

Trước buổi lấy mẫu, xác nhận xét nghiệm cần làm, yêu cầu nhịn ăn và thuốc đang dùng.
Trước buổi lấy mẫu, xác nhận xét nghiệm cần làm, yêu cầu nhịn ăn và thuốc đang dùng.

Nguồn tham khảo: MedlinePlus – chuẩn bị nhịn ăn trước xét nghiệm máu.

Đăng ký xét nghiệm tại Green Lab

Phí lấy mẫu tận nơi tại Green Lab là 10.000đ/lần, chưa gồm tiền xét nghiệm. Khi đặt lịch, nhân viên báo tổng chi phí, hướng dẫn chuẩn bị và thời gian dự kiến trả kết quả theo danh mục đăng ký.

Liên hệ 1900 63 65 88 hoặc đặt lịch lấy mẫu tại nhà. Địa chỉ Green Lab: 76–78 Khâm Thiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.

    Đặt lịch nhanh

    GreenLab phục vụ tại các tỉnh thành: Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Hồ Chí Minh.