
HPV dương tính nhưng Pap bình thường là tình huống có thể gặp. Một xét nghiệm phát hiện HPV nguy cơ cao trong mẫu. Xét nghiệm còn lại xem tế bào cổ tử cung có biến đổi hay chưa. Vì đo hai thứ khác nhau, hai kết luận có thể cùng đúng.
Đọc hai dòng nào trên phiếu?
Tìm dòng ghi type HPV hoặc nhóm HPV, sau đó đọc nguyên văn kết luận tế bào học. Chẳng hạn, kết luận NILM có nghĩa là chưa thấy tổn thương trong biểu mô hoặc ác tính trên mẫu tế bào đã đánh giá. Kết luận này vẫn cần được hiểu cùng thông tin mẫu có đạt yêu cầu hay không.

Việc theo dõi phụ thuộc vào những gì?
Bác sĩ xem type HPV, tuổi, kết quả hiện tại và các lần sàng lọc trước. Tiền sử điều trị tổn thương cổ tử cung cũng quan trọng. Vì thế, hai người có cùng dòng chữ “HPV dương tính” có thể nhận lịch theo dõi khác nhau.
Vì sao virus đã được phát hiện mà tế bào vẫn có hình thái bình thường?
Xét nghiệm HPV tìm dấu hiệu của các type virus được khảo sát; Pap tìm biến đổi ở tế bào cổ tử cung. HPV có thể hiện diện khi tế bào chưa có thay đổi nhận biết được. Vì vậy, HPV dương tính và Pap bình thường có thể cùng đúng, không tự chứng minh lấy nhầm mẫu.
Đa số nhiễm HPV có thể tự hết theo thời gian. Điều bác sĩ quan tâm là type nào được phát hiện, tình trạng này có tiếp tục ở những lần kiểm tra sau và cổ tử cung có dấu hiệu tổn thương hay không. Một phiếu duy nhất không cho biết đã nhiễm bao lâu. Ngay cả sau nhiều lần âm tính, một lần dương tính cũng không xác định được thời điểm nhiễm hoặc người truyền virus. Thông tin cần cho cuộc hẹn là diễn biến xét nghiệm của người được khám.

Ví dụ đọc một bộ kết quả có cả HPV và tế bào học
Giả sử kết quả tháng này ghi “HPV 16 không phát hiện, HPV 18 không phát hiện, nhóm nguy cơ cao khác phát hiện”. Trên phiếu Pap cùng đợt, tại phần kết luận ghi NILM và mẫu đạt để đánh giá. Có thể tóm tắt cho bác sĩ rằng mẫu có tín hiệu HPV nguy cơ cao ngoài hai type đã ghi riêng, còn tế bào học chưa thấy tổn thương trong biểu mô hay ác tính. Nếu bộ xét nghiệm chỉ trả kết quả theo nhóm, chưa thể gọi tên chính xác type nào trong nhóm đó.
Bây giờ thay đúng một dữ kiện: dòng HPV 16 ghi “phát hiện”. Dù kết luận Pap vẫn là NILM, cách xử trí có thể khác. Khi phát hiện HPV 16 hoặc 18, bác sĩ thường xem xét chỉ định soi cổ tử cung ngay cả khi kết quả tế bào học bình thường. Người có một type khác có thể được hẹn kiểm tra lại, tùy tiền sử và cách phân tầng nguy cơ đang áp dụng. Không lấy lịch của người quen làm lịch của mình chỉ vì cả hai cùng được báo Pap bình thường.
Phân biệt Pap bình thường với mẫu chưa đủ đánh giá
NILM trên phiếu Pap nghĩa là chưa thấy tổn thương trong biểu mô hoặc ác tính ở mẫu được đọc. Nhận xét khám phụ khoa hay siêu âm “bình thường” không thay cho kết quả Pap. Phiếu ghi không đủ tế bào để đánh giá cũng không được tính là NILM; bác sĩ sẽ hướng dẫn việc lấy lại mẫu.
Lịch hẹn kiểm tra lại và lịch soi cổ tử cung khác nhau thế nào?
Khi được hẹn xét nghiệm lại, mục tiêu có thể là theo dõi xem HPV nguy cơ cao còn được phát hiện hay không và tế bào học có thay đổi không. Hỏi rõ cần làm HPV, Pap hay cả hai, địa điểm và mốc hẹn. Nếu chuyển nơi khám, mang theo bản kết quả ban đầu. Khi hai lần dùng hai bộ xét nghiệm có danh mục type khác nhau, bác sĩ cần thấy cách trả kết quả của từng bộ mới biết có thể so đến mức nào.
Soi cổ tử cung cho phép bác sĩ quan sát cổ tử cung dưới phóng đại và lựa chọn vị trí lấy mô nếu cần. Được hẹn soi chưa có nghĩa đã được chẩn đoán ung thư. Nếu đã nhận giấy hẹn soi, không tự thay bằng một lần xét nghiệm máu tìm dấu ấn ung thư hoặc một gói HPV nhiều type hơn. Các lựa chọn ấy không cho thấy hình ảnh vùng cần kiểm tra và không cung cấp mẫu mô từ tổn thương nghi ngờ.
Thông tin cần mang tới buổi khám
Mang cả phiếu HPV và Pap, kết quả sàng lọc trước đây và hồ sơ điều trị tổn thương cổ tử cung nếu có. Báo tình trạng mang thai hoặc suy giảm miễn dịch để bác sĩ chọn lịch theo dõi phù hợp.
Ra máu sau quan hệ, sau mãn kinh hoặc giữa các kỳ cần được khám tìm nguyên nhân, kể cả khi Pap gần đây bình thường.
Đọc thêm: gói xét nghiệm HPV.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), kết quả HPV dương tính và tế bào học Pap bình thường không loại trừ nhau. Kế hoạch theo dõi được cân nhắc theo kết quả hiện tại, lần sàng lọc trước, tiền sử điều trị và yếu tố cá nhân; không có một lịch tái xét nghiệm cố định cho mọi trường hợp. Vì thế, cần giữ cả hai phiếu khi đi khám. Nguồn hướng dẫn y khoa.
Chuẩn bị hồ sơ khi HPV dương tính nhưng tế bào học bình thường
Hai mẫu có được lấy cùng thời điểm không?
Khi đối chiếu HPV và Pap, cần xem ngày lấy mẫu, phương pháp và chất lượng mẫu. Hai xét nghiệm đánh giá virus và tế bào nên có thể cho kết quả khác nhau, kể cả khi lấy cùng buổi. Nếu mẫu không đạt yêu cầu, cần làm theo hướng dẫn lấy lại; không coi đó là kết quả âm tính đáng tin cậy.
Thông tin type HPV trên phiếu có chi tiết đến đâu?
Có phương pháp trả riêng HPV 16, HPV 18 và nhóm nguy cơ cao còn lại; có phương pháp chỉ ghi một nhóm chung. Nếu phiếu chỉ ghi “HPV nguy cơ cao phát hiện”, không thể tự suy ra chính xác đang nhiễm type 16 hay type 18. Muốn đọc đúng, cần đối chiếu danh mục type được bộ xét nghiệm khảo sát và cách phòng xét nghiệm phân nhóm kết quả. Khi đổi nơi xét nghiệm, nên mang cả các phiếu trước đó để người khám nhận diện sự khác nhau giữa phương pháp, tránh so sánh một dòng tổng hợp với một dòng xét nghiệm riêng type như thể chúng hoàn toàn tương đương.
Thấy HPV âm tính trong lần sau có thể bỏ lịch theo dõi?
Một kết quả âm tính tiếp theo là thông tin hữu ích, nhưng bác sĩ còn xem tuổi, tiền sử sàng lọc, kết quả tế bào học, xét nghiệm trước đó và việc từng điều trị tổn thương cổ tử cung hay chưa. Người đã từng được can thiệp hoặc có nguy cơ cao có thể cần chương trình theo dõi khác với người sàng lọc định kỳ. Không tự hủy giấy hẹn chỉ dựa trên một dòng âm tính mới; nên trao đổi để xác định lịch và xét nghiệm tiếp theo cần thiết. Các mốc theo dõi được cá thể hóa, không lấy lịch của người quen áp cho hồ sơ của mình.
Những gì nên mang đến buổi tư vấn?
Chuẩn bị các phiếu HPV, Pap, kết quả soi cổ tử cung hoặc sinh thiết nếu từng làm, thông tin điều trị trước đó và giấy hẹn. Ghi lại câu hỏi về mẫu có đạt yêu cầu hay không, type nào được phát hiện, cần kiểm tra lại HPV hay tế bào học, và dấu hiệu nào khiến bác sĩ muốn đánh giá sớm hơn. Xét nghiệm HPV xác định sự hiện diện của virus trong phạm vi phép thử, còn Pap đánh giá tế bào; không xét nghiệm nào riêng lẻ thay toàn bộ cuộc khám. Có thể tham khảo American Cancer Society để phân biệt mục tiêu của hai phương pháp.
Dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi của Green Lab
Pap cần mẫu tế bào cổ tử cung do nhân viên có chuyên môn lấy tại cơ sở phù hợp. Mẫu âm đạo tự lấy cho HPV chỉ áp dụng với bộ dụng cụ và quy trình được chấp nhận, không thay Pap. Green Lab xác nhận loại mẫu, khả năng phục vụ, giá xét nghiệm và lịch trả kết quả trước khi hẹn. Với dịch vụ lấy mẫu tận nơi phù hợp, phí là 10.000đ/lần, tính riêng với tiền xét nghiệm.
Liên hệ 1900 63 65 88 hoặc đặt lịch lấy mẫu tại nhà. Địa chỉ Green Lab: 76–78 Khâm Thiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.