Que thử thai cho biết mẫu nước tiểu có hCG ở mức que phát hiện được hay chưa. Beta-hCG định lượng cho biết nồng độ hCG trong máu tại thời điểm lấy mẫu. Hai vạch trên que không quy đổi được thành một con số trên phiếu xét nghiệm. Nếu nghi có thai kèm đau bụng dữ dội, choáng hoặc ngất, cần đi cấp cứu ngay, kể cả khi chưa có kết quả máu hoặc que thử chưa rõ.

Khi nào một câu trả lời có hoặc không là đủ?
Với người trễ kinh và muốn kiểm tra tại nhà, que thử nước tiểu là cách thường dùng để phát hiện sự hiện diện của hCG. Trong thai kỳ, hormone này được mô nhau thai sản xuất sau khi phôi làm tổ. Que thử có ngưỡng phát hiện nhất định. Nếu thử quá sớm, lượng hCG trong nước tiểu có thể còn dưới ngưỡng đó. Vì vậy, ngày thử so với ngày dự kiến có kinh là thông tin cần giữ lại khi giải thích kết quả âm tính.
Nếu bác sĩ đang theo dõi một thai kỳ sớm chưa xác định được vị trí, câu hỏi lại khác. Bác sĩ cần biết nồng độ hCG thay đổi thế nào giữa hai lần lấy máu và hình ảnh siêu âm cho thấy điều gì. Que thử có thể vẫn cho cùng một kiểu hiển thị ở cả hai thời điểm. Thử thêm nhiều que cũng không tạo ra được hai giá trị định lượng mà bác sĩ cần để lên kế hoạch theo dõi.
Chọn xét nghiệm hCG theo mục đích kiểm tra
| Câu hỏi | Thông tin có ích | Giới hạn cần nhớ |
|---|---|---|
| Trễ kinh, có thể kiểm tra tại nhà không? | Que thử nước tiểu dùng và đọc theo hướng dẫn của đúng sản phẩm. | Âm tính sớm vẫn có thể gặp khi nồng độ hCG còn thấp. |
| Nồng độ thay đổi bao nhiêu giữa hai lần? | Hai kết quả hCG máu định lượng kèm đơn vị và giờ lấy. | Độ đậm nhạt của vạch không thay thế phép đo. |
| Thai đã nằm trong tử cung chưa? | Khám sản khoa và siêu âm phù hợp với thời điểm. | Riêng hCG máu hoặc nước tiểu không xác định vị trí thai. |
| Đang đau bụng nhiều, choáng hoặc ra máu nhiều thì sao? | Đánh giá cấp cứu trực tiếp. | Không chờ đủ hai lần lấy máu hay chờ que rõ vạch. |

Một vạch mờ nói được đến đâu?
Trước tiên, kiểm tra hạn dùng, cách lấy nước tiểu và thời gian đọc trên hướng dẫn của nhà sản xuất. Với loại que có vạch chứng, cần thấy tín hiệu chứng đúng quy định mới đọc tiếp. Một que thiếu vạch chứng không trở thành kết quả âm tính chỉ vì vùng thử trống. Nếu không chắc đã dùng đúng, có thể dùng que mới theo hướng dẫn hoặc liên hệ cơ sở y tế tùy tình trạng hiện tại.
Một vạch thử nhạt xuất hiện trong khoảng thời gian đọc hợp lệ cần được hiểu theo hướng dẫn của chính bộ thử. Đừng để que khô rồi nhìn lại nhiều giờ sau để thay đổi kết luận. Nếu đang thử sớm, nước tiểu đầu buổi sáng thường cô đặc hơn. Uống nhiều nước ngay trước khi thử có thể làm loãng nước tiểu. Hai que làm vào hai buổi khác nhau vì thế có thể khác độ đậm, ngay cả khi thao tác hoàn toàn giống nhau.
Khi que âm tính nhưng vẫn trễ kinh và chưa có triệu chứng cảnh báo, có thể thử lại sau vài ngày theo hướng dẫn. Nếu tiếp tục trễ kinh hoặc kết quả nhiều lần không rõ, nên đi khám để được đánh giá. Người có chu kỳ không đều có thể khó xác định ngày thực sự trễ kinh. Ghi ngày bắt đầu kỳ kinh gần nhất và độ dài chu kỳ thường gặp sẽ hữu ích khi trao đổi với bác sĩ.

Beta-hCG định lượng bổ sung thông tin gì?
Trên phiếu máu, hãy tìm tên xét nghiệm, con số, đơn vị, ngày và giờ lấy mẫu. Một số cơ sở báo bằng mIU/mL, một số dùng IU/L. Hai đơn vị này có cùng giá trị số. Tuy nhiên, khi theo dõi một chuỗi kết quả, vẫn nên báo nơi làm từng lần để bác sĩ xem xét sự khác biệt phương pháp nếu có. Nếu phiếu chỉ ghi dương tính hoặc âm tính, kiểm tra lại xem đó có phải xét nghiệm định tính hay không.
Nồng độ hCG trong giai đoạn sớm thay đổi theo thời gian và khác nhau giữa các thai kỳ. Bảng giá trị theo tuần có thể có khoảng chồng lấp lớn. Một con số đứng riêng không cho biết chính xác tuổi thai, số lượng thai hay thai có đang phát triển bình thường hay không. Cùng một kết quả, bác sĩ cần biết người được xét nghiệm đang trễ kinh bao lâu, có dùng thuốc hỗ trợ sinh sản hay có triệu chứng mới không.
Ví dụ cách ghi hai lần lấy mẫu để tránh nhầm thời gian
Giả sử bác sĩ hẹn một người đang được theo dõi thai chưa rõ vị trí lấy máu hai lần cách nhau khoảng 48 giờ. Mẫu thứ nhất lấy lúc 8 giờ thứ Hai và mẫu thứ hai lúc 8 giờ thứ Tư. Tin nhắn trả kết quả có thể đến vào hai buổi chiều khác nhau. Mốc dùng để so là giờ lấy máu. Việc hai tin nhắn đến cùng giờ hay lệch giờ không làm thay đổi khoảng cách giữa hai mẫu.
Nếu người này chỉ có thể đến lúc 8 giờ thứ Ba, hai mẫu mới cách nhau khoảng 24 giờ. Nên trao đổi với nơi theo dõi để được hướng dẫn đúng lịch thay vì tự so mức thay đổi với một mốc dành cho 48 giờ. Lịch đó thuộc về tình huống bác sĩ đang đánh giá. Một người có que thử dương tính, không có triệu chứng và chưa được chỉ định theo dõi nối tiếp không cần tự lập lịch lấy máu cách ngày chỉ để xem số có tăng gấp đôi hay không.
Khi tái khám, mang kết quả beta-hCG theo ngày giờ lấy máu, hồ sơ siêu âm và lịch hẹn. Báo rõ thời điểm bắt đầu đau hoặc ra máu, kể cả khi triệu chứng xuất hiện sau lần lấy mẫu. Kết quả xét nghiệm trước đó không thay thế đánh giá những triệu chứng mới.
Que dương tính nhưng siêu âm chưa thấy thai thì làm gì?
Trong giai đoạn rất sớm, có thể chưa thấy hình ảnh xác định vị trí thai trên siêu âm. Bác sĩ cần phân biệt các khả năng, trong đó có thai trong tử cung còn sớm, thai kỳ ngừng tiến triển hoặc thai ngoài tử cung. Khi vị trí chưa được xác định, hãy giữ lịch khám, lấy mẫu và siêu âm mà bác sĩ đã thống nhất. Kể cả khi hCG tăng, vẫn cần hoàn tất việc theo dõi theo chỉ định.
Nếu đau bụng tăng, đau nhiều một bên, đau ở đầu vai, chóng mặt nhiều, ngất hoặc ra máu nhiều, đi cấp cứu ngay. Đặc biệt, không dùng một kết quả hCG trước đó được mô tả là “đang tăng tốt” để trì hoãn việc đi khám. Nếu triệu chứng nhẹ hơn nhưng mới xuất hiện như đau bụng hoặc ra máu khi đang theo dõi thai chưa rõ vị trí, liên hệ ngay nơi đang quản lý thai để được đánh giá lại.
Những thông tin dễ bị quên khi hỏi về kết quả
Thuốc có chứa hCG. Một số phác đồ hỗ trợ sinh sản có sử dụng thuốc chứa hCG. Nếu đang theo phác đồ, ghi lại tên thuốc và thời điểm dùng gần nhất. Làm xét nghiệm theo lịch của cơ sở điều trị giúp bác sĩ diễn giải kết quả trong bối cảnh đó. Không tự ngừng hay đổi thuốc theo màu vạch que thử tại nhà. Lần mang thai gần đây. Sau khi một thai kỳ kết thúc, hCG có thể còn được phát hiện trong một thời gian. Nếu đang được theo dõi sau sảy thai hoặc sau điều trị thai ngoài tử cung, hãy cung cấp hồ sơ lần trước. Bác sĩ cần biết lý do xét nghiệm lần này để phân biệt theo dõi diễn biến cũ với việc đánh giá một khả năng mang thai mới. Tên xét nghiệm trên đơn. “Beta-hCG định lượng” để theo dõi nồng độ trong thai kỳ sớm và “free beta-hCG” trên một số phiếu sàng lọc trước sinh có mục đích khác nhau. Đừng chọn chỉ dựa vào hai chữ hCG. Khi hẹn lấy mẫu theo dõi ngoại trú, gửi đúng tên trên đơn, ngày giờ bác sĩ yêu cầu và kết quả lần trước. Nếu xuất hiện dấu hiệu cấp cứu, ưu tiên đi viện ngay thay vì đợi tới lịch lấy mẫu.Trước khi kết thúc buổi tư vấn, nên ghi lại nơi cần đến nếu triệu chứng thay đổi ngoài giờ khám. Nếu được hẹn theo dõi, hỏi rõ lần tới cần mang kết quả máu, cần siêu âm hay cần thực hiện cả hai ngay tại cơ sở điều trị.
Xem thông tin xét nghiệm beta-hCG định lượng tại Green Lab. Khi cần đặt lịch lấy mẫu xét nghiệm tận nơi, gửi tên xét nghiệm trên đơn và khung giờ bác sĩ yêu cầu để trung tâm xác nhận.
Nguồn tham khảo: MedlinePlus – xét nghiệm thai qua máu và nước tiểu.
Đăng ký xét nghiệm tại Green Lab
Phí lấy mẫu tận nơi tại Green Lab là 10.000đ/lần, chưa gồm tiền xét nghiệm. Khi đặt lịch, nhân viên báo tổng chi phí, hướng dẫn chuẩn bị và thời gian dự kiến trả kết quả theo danh mục đăng ký.
Liên hệ 1900 63 65 88 hoặc đặt lịch lấy mẫu tại nhà. Địa chỉ Green Lab: 76–78 Khâm Thiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.