Xét nghiệm trisomy 18 giúp đánh giá nguy cơ thai nhi có thêm vật chất di truyền của nhiễm sắc thể 18, còn gọi là hội chứng Edwards. NIPT sàng lọc nguy cơ này từ máu mẹ nhưng không chẩn đoán xác định. Nếu kết quả nguy cơ cao, bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia di truyền sẽ đối chiếu siêu âm và tư vấn xét nghiệm chẩn đoán phù hợp.

Thông tin nhanh về xét nghiệm trisomy 18
- Trisomy 18 (Edwards): bất thường liên quan nhiễm sắc thể số 18.
- NIPT: sàng lọc nguy cơ từ máu mẹ, thường từ khoảng tuần 10 tùy gói. Không phải chẩn đoán.
- Nguy cơ cao: cần tư vấn di truyền, siêu âm chi tiết và được đề nghị chẩn đoán phù hợp.
- Không trả được kết quả: không đồng nghĩa nguy cơ thấp. Cần được tư vấn bước tiếp theo.
Trisomy 18 là gì? Hội chứng Edwards có phải bệnh di truyền?
Trong đa số tế bào cơ thể, mỗi nhiễm sắc thể thường hiện diện thành hai bản sao. Trisomy 18 là tình trạng tế bào có thêm một bản sao hoặc phần vật chất di truyền của nhiễm sắc thể 18. Sự thay đổi này có thể tác động đến quá trình phát triển của nhiều cơ quan. Hội chứng Edwards là tên khác của tình trạng trisomy 18, không phải tên một phép xét nghiệm riêng.
Trisomy 18 có liên quan chậm phát triển trước sinh. Tình trạng này còn liên quan bất thường cấu trúc tim và nhiều hệ cơ quan. Đây có thể là tình trạng nghiêm trọng. Tuy nhiên, không thể dự đoán biểu hiện hoặc tiên lượng của một thai chỉ dựa vào dòng kết quả NIPT. Bác sĩ cần đánh giá hồ sơ siêu âm, các xét nghiệm chẩn đoán và tình trạng cụ thể.
Trisomy 18 toàn phần, thể khảm và thể một phần
Thể toàn phần xảy ra khi nhiễm sắc thể 18 dư xuất hiện trong các tế bào được khảo sát. Ở thể khảm, một phần tế bào mang bất thường và phần khác không mang. Ở thể một phần, chỉ một đoạn vật chất di truyền của nhiễm sắc thể 18 hiện diện thêm. Cơ chế, biểu hiện và tiên lượng có thể khác nhau. Không thể dùng một kết quả sàng lọc NIPT để tự xác định các dạng này.
Xét nghiệm trisomy 18 bằng phương pháp nào?
Có hai nhóm cần phân biệt. Sàng lọc ước tính khả năng thai có bất thường. Chẩn đoán nhằm xác định tình trạng nhiễm sắc thể bằng mẫu và kỹ thuật phù hợp. Siêu âm bổ sung thông tin về phát triển thai, không thay thế xét nghiệm di truyền.
| Phương pháp | Mục đích | Điểm cần nhớ |
|---|---|---|
| NIPT / cfDNA | Sàng lọc nguy cơ trisomy 18 bằng máu tĩnh mạch mẹ | Không chẩn đoán; có thể trả nguy cơ thấp, nguy cơ cao hoặc chưa thể trả kết quả |
| Sàng lọc kết hợp quý I | Ước tính nguy cơ bằng xét nghiệm máu và các thông tin siêu âm | Là phương pháp sàng lọc, không tự xác định thai mắc hội chứng Edwards |
| Siêu âm thai | Khảo sát sự phát triển và dấu hiệu bất thường cấu trúc | Vẫn cần theo dõi kể cả khi NIPT nguy cơ thấp |
| Sinh thiết gai nhau (CVS), chọc ối | Xét nghiệm chẩn đoán khi bác sĩ chỉ định và tư vấn | Là thủ thuật tại cơ sở chuyên khoa đủ điều kiện, không phải dịch vụ lấy mẫu máu tại nhà |
Cần trao đổi về lựa chọn sàng lọc và chẩn đoán với mọi thai phụ, bất kể tuổi mẹ. Quyết định làm hay từ chối xét nghiệm cần dựa trên tư vấn và đặc điểm thai kỳ. Nguyện vọng của thai phụ cần được tôn trọng sau khi đã hiểu các lựa chọn.
NIPT sàng lọc trisomy 18 từ tuần thai nào?
NIPT thường có thể thực hiện từ khoảng tuần thai thứ 10, tùy bộ xét nghiệm và hướng dẫn của phòng xét nghiệm. Đây là phép sàng lọc từ mẫu máu mẹ, không đòi hỏi thủ thuật đi vào buồng ối. Bác sĩ còn xem số thai, siêu âm và tiền sử thai kỳ. Những yếu tố ảnh hưởng phân tích cũng cần được đánh giá. Mốc 10 tuần không có nghĩa mọi trường hợp đều thích hợp làm ngay mà không cần đánh giá.
Trước lấy máu, nên chuẩn bị phiếu siêu âm gần nhất và thông tin tuổi thai, số thai. Mang theo kết quả sàng lọc đã có và chỉ dẫn của bác sĩ. Thai đôi hoặc tình huống một thai đã ngừng phát triển có thể làm diễn giải NIPT phức tạp hơn. Nếu cùng ngày làm thêm xét nghiệm khác, cần hỏi hướng dẫn nhịn ăn áp dụng cho cả danh mục, không mặc định mọi loại xét nghiệm đều giống nhau.
Cách đọc kết quả xét nghiệm trisomy 18 trên phiếu NIPT
Nguy cơ thấp có loại trừ hoàn toàn hội chứng Edwards?
Không. Nguy cơ thấp nghĩa là xét nghiệm làm giảm đáng kể khả năng thai mang bất thường được khảo sát. Nhưng không chứng minh thai chắc chắn không mắc bệnh. NIPT cũng không quan sát trực tiếp cấu trúc thai và không phát hiện tất cả tình trạng di truyền. Vì vậy, lịch siêu âm, theo dõi thai kỳ và chỉ định bổ sung của bác sĩ vẫn cần tiếp tục.
Nguy cơ cao có khẳng định thai mắc trisomy 18?
Không. NIPT nguy cơ cao có thể là dương tính giả. Cần được tư vấn di truyền, siêu âm đánh giá đầy đủ và trao đổi về xét nghiệm chẩn đoán như sinh thiết gai nhau hoặc chọc ối. Không đưa ra quyết định quan trọng về thai kỳ chỉ dựa trên kết quả sàng lọc.
Chưa thể trả kết quả NIPT nghĩa là gì?
Một số mẫu chưa đủ điều kiện để có kết luận, chẳng hạn khi tỷ lệ DNA liên quan thai kỳ trong mẫu thấp hoặc có vấn đề kỹ thuật. Đây không phải kết quả nguy cơ thấp. Trường hợp NIPT không trả được kết quả cần được đề nghị tư vấn di truyền, siêu âm đánh giá toàn diện và xét nghiệm chẩn đoán vì có liên quan đến nguy cơ lệch bội tăng. Việc thử lại NIPT có phù hợp hay không phụ thuộc tuổi thai, kết quả siêu âm và quyết định sau tư vấn.
Sau kết quả NIPT nguy cơ cao T18 cần làm gì?
- Liên hệ bác sĩ sản khoa hoặc chuyên khoa y học bào thai: mang báo cáo NIPT, phiếu siêu âm và thông tin tuổi thai.
- Trao đổi về siêu âm chi tiết và tư vấn di truyền: bác sĩ giải thích nguy cơ theo hoàn cảnh thai kỳ và đề nghị phương án chẩn đoán.
- Cân nhắc CVS hoặc chọc ối sau tư vấn: thời điểm, thủ thuật và kỹ thuật phân tích dựa trên đánh giá chuyên khoa. Không quyết định chỉ từ kết quả sàng lọc.

Tại sao NIPT có thể khác xét nghiệm chẩn đoán trisomy 18?
NIPT khảo sát DNA tự do trong máu mẹ, với phần tín hiệu liên quan thai kỳ chủ yếu đến từ nhau thai. Trong một số trường hợp, nhiễm sắc thể của mô nhau thai và thai nhi không hoàn toàn giống nhau. Tình huống này cùng những yếu tố như tỷ lệ DNA liên quan thai kỳ thấp, thai ngừng phát triển một phần hoặc khó khăn kỹ thuật có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy và cách giải thích kết quả.
Không nên lấy một con số “độ chính xác NIPT” chung để suy ra xác suất thai mắc bệnh ở mọi hoàn cảnh. Giá trị dự báo dương tính (PPV) là xác suất thực sự có bất thường trong nhóm nhận kết quả sàng lọc dương tính. Chỉ số này phụ thuộc nguy cơ trước xét nghiệm và tình trạng được khảo sát. PPV không đồng nghĩa với độ nhạy của xét nghiệm. Bác sĩ sẽ giải thích kết quả nguy cơ cao theo hoàn cảnh thai phụ.

Phân biệt trisomy 18, trisomy 21 và trisomy 13
| Ký hiệu trên phiếu | Tên hội chứng | Điểm khác biệt |
|---|---|---|
| T18 | Edwards | Thêm vật chất di truyền nhiễm sắc thể 18 |
| T21 | Down | Thêm vật chất di truyền nhiễm sắc thể 21 |
| T13 | Patau | Thêm vật chất di truyền nhiễm sắc thể 13 |
Gói NIPT 3 của Green Lab sàng lọc nguy cơ T21, T18 và T13. Mỗi nhóm có kết quả riêng. Thai phụ cần mang toàn bộ báo cáo đến bác sĩ sản khoa để được đánh giá cùng siêu âm và hồ sơ thai kỳ.
Ai nên trao đổi với bác sĩ về xét nghiệm trisomy 18?
Mọi thai phụ đều có thể được tư vấn về lựa chọn sàng lọc trước sinh, không chỉ nhóm trên một độ tuổi cụ thể. Những tình huống như siêu âm có dấu hiệu cần đánh giá thêm, kết quả sàng lọc trước đó chưa rõ hoặc tiền sử thai kỳ đặc biệt càng cần được bác sĩ trao đổi cá nhân hóa. Nếu siêu âm phát hiện bất thường cấu trúc, bác sĩ có thể đề xuất tư vấn di truyền và xét nghiệm chẩn đoán ngay cả khi đã nhận NIPT nguy cơ thấp.
Người đang nhận kết quả nguy cơ cao nên ưu tiên lịch hẹn sản khoa hoặc y học bào thai. Khi đi khám, cần mang theo báo cáo NIPT đầy đủ, các phiếu siêu âm, kết quả sàng lọc trước đó và câu hỏi muốn được giải đáp. Người thân có thể đồng hành nếu thai phụ mong muốn. Mục tiêu của buổi khám là hiểu thông tin và các quyền lựa chọn, không phải tạo áp lực đưa ra quyết định ngay.
Xét nghiệm trisomy 18 bao nhiêu tiền tại Green Lab?
Chi phí phụ thuộc vào loại xét nghiệm được chỉ định. Gói NIPT có sàng lọc T18 khác với chi phí của xét nghiệm chẩn đoán được thực hiện tại cơ sở chuyên khoa. Ngay giữa các gói NIPT, phạm vi phân tích cũng không nhất thiết giống nhau. Vì vậy không thể đưa một mức giá “trisomy 18” cố định áp dụng cho mọi trường hợp.
Khi xem dịch vụ NIPT tại Green Lab, cần đối chiếu tên gói, phạm vi T18, điều kiện lấy mẫu, hình thức trả kết quả và tổng chi phí tại thời điểm đăng ký. Không coi giá NIPT là giá chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau. Theo trang dịch vụ NIPT của Green Lab được kiểm tra ngày 14/11/2026, giá niêm yết gói NIPT 3 là 1.700.000đ. Giá gói và ưu đãi được xác nhận trước khi đăng ký. Phí lấy mẫu tận nơi là 10.000đ/lần, tính riêng với tiền xét nghiệm.
Gói NIPT 3 đang giảm 20%, từ 1.700.000đ còn 1.360.000đ đến hết 31/12/2026. Phí lấy mẫu tận nơi 10.000đ/lần tính riêng; ưu đãi này không bao gồm xét nghiệm chẩn đoán bổ sung.
Câu hỏi thường gặp về xét nghiệm trisomy 18
Trisomy 18 có phải tình trạng lây từ mẹ sang con?
Không. Đây là tình trạng liên quan số lượng hoặc cấu trúc nhiễm sắc thể, không phải bệnh truyền nhiễm. Đa số trường hợp phát sinh ngẫu nhiên trong quá trình hình thành hoặc phân chia tế bào. Một số dạng hiếm có thể liên quan bất thường cấu trúc ở bố mẹ và cần tư vấn di truyền.
NIPT phát hiện nguy cơ T18 có cần làm lại NIPT để xác nhận?
Làm thêm một xét nghiệm sàng lọc không thay thế xét nghiệm chẩn đoán. Bác sĩ sẽ xem xét tư vấn di truyền, siêu âm chi tiết và việc có cần CVS hoặc chọc ối để xác nhận. Không nên tự chọn làm lại NIPT chỉ với mục tiêu tìm một kết quả khác.
Siêu âm bình thường có chứng minh thai không mắc trisomy 18?
Siêu âm bình thường không loại trừ chắc chắn bất thường nhiễm sắc thể. Siêu âm đánh giá cấu trúc thai, còn NIPT sàng lọc một số bất thường di truyền. Bác sĩ cần đọc hai kết quả cùng hồ sơ thai kỳ.
Bài viết cung cấp thông tin giáo dục sức khỏe, không thay thế thăm khám, tư vấn di truyền hoặc chỉ định của bác sĩ.
Dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi của Green Lab
Green Lab nhận đăng ký lấy máu làm NIPT theo hồ sơ thai kỳ. Chọc ối và sinh thiết gai nhau là thủ thuật tại cơ sở chuyên khoa, không thuộc dịch vụ lấy máu tận nơi.
Phí lấy mẫu tận nơi tại Green Lab là 10.000đ/lần, chưa gồm tiền xét nghiệm. Khi đặt lịch, nhân viên báo tổng chi phí, hướng dẫn chuẩn bị và thời gian dự kiến trả kết quả theo danh mục đăng ký.
Liên hệ 1900 63 65 88 hoặc đặt lịch lấy mẫu tại nhà. Địa chỉ Green Lab: 76–78 Khâm Thiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.