Zalo

Triglycerid rất cao ảnh hưởng gì ngoài nguy cơ tim mạch?

Kiến thức y khoa cholesterol chuẩn bị xét nghiệm đọc kết quả xét nghiệm Green Lab xét nghiệm mỡ máu

Triglycerid rất cao làm tăng nguy cơ viêm tụy cấp. Nếu đang đau nhiều ở vùng bụng trên, nhất là đau lan ra sau lưng, đau tăng dần hoặc kèm nôn nhiều, cần đến cơ sở cấp cứu ngay. Nếu chưa có triệu chứng nhưng phiếu báo triglycerid tăng rất cao, hãy liên hệ sớm với bác sĩ chỉ định để được đánh giá mức tăng và nguyên nhân. Một con số đơn lẻ chưa cho biết tụy đã bị viêm hay chưa.

Hình minh họa tuyến tụy trong bài về nguy cơ khi triglycerid tăng rất cao

Ngưỡng nào khiến bác sĩ quan tâm đến tụy?

Triglycerid, thường viết tắt là TG trên phiếu mỡ máu, là một dạng chất béo được vận chuyển trong máu. Với người trưởng thành, từ 500 mg/dL trở lên là mức tăng nặng cần lưu ý nguy cơ viêm tụy. Khi kết quả đạt khoảng 1.000 mg/dL hoặc cao hơn, mối lo này đặc biệt đáng chú ý. Nguy cơ tăng theo mức triglycerid. Không có một con số duy nhất chia tất cả mọi người thành hai nhóm chắc chắn mắc hoặc chắc chắn an toàn.

Nhiều phiếu tại Việt Nam dùng mmol/L. Riêng với triglycerid, 500 mg/dL tương đương khoảng 5,6 mmol/L và 1.000 mg/dL tương đương khoảng 11,3 mmol/L. Hai hệ đơn vị mô tả cùng một đại lượng. Khi báo qua điện thoại, hãy đọc cả con số và đơn vị. Câu “mỡ máu là 8” còn thiếu cả tên chỉ số lẫn đơn vị nên người tiếp nhận chưa thể đánh giá đúng.

Đọc kết quả triglycerid cùng triệu chứng thực tế
Tình huống ở người trưởng thànhViệc cần làm
Đau bụng trên dữ dội hoặc tăng dần, có thể lan ra lưng, kèm nôn hoặc sốtĐi cấp cứu, kể cả khi chưa có phiếu mỡ máu. Mang kết quả cũ nếu có sẵn.
TG từ 500 mg/dL (khoảng 5,6 mmol/L), chưa đau bụngLiên hệ sớm bác sĩ để đánh giá nguyên nhân, nguy cơ và kế hoạch hạ triglycerid.
TG từ 1.000 mg/dL (khoảng 11,3 mmol/L), vẫn cảm thấy bình thườngLiên hệ bác sĩ ngay trong ngày để được hướng dẫn. Nếu xuất hiện triệu chứng cấp, đi cấp cứu.
Ngưỡng nào khiến bác sĩ quan tâm đến tụy.
Ngưỡng nào khiến bác sĩ quan tâm đến tụy.

Vì sao hỏi về đau bụng dù xét nghiệm ban đầu là khám tim mạch?

Khi xem bộ mỡ máu, bác sĩ có thể đồng thời cân nhắc hai khoảng thời gian. Về lâu dài, các hạt vận chuyển chất béo trong máu liên quan đến nguy cơ xơ vữa động mạch. Trước mắt, triglycerid ở mức rất cao có thể đi kèm viêm tụy cấp. Do đó, câu hỏi đầu tiên lúc nhận một kết quả bất thường đôi khi lại là “Hiện giờ có đau bụng hay nôn không?” chứ chưa phải “Cholesterol toàn phần bao nhiêu?”.

Đau do viêm tụy thường ở vùng bụng trên và đôi khi lan ra lưng. Cơn đau có thể bắt đầu đột ngột hoặc tăng dần. Nhiều bệnh khác cũng gây đau vùng này. Bác sĩ phải khám và có thể chỉ định xét nghiệm như lipase hoặc chẩn đoán hình ảnh tùy biểu hiện. Ngồi nhà đợi lấy lại mẫu máu lúc đói không giúp phân biệt những nguyên nhân cần xử trí khẩn.

Ví dụ hai người có cùng kết quả 8,0 mmol/L

Trong ví dụ minh họa, cả hai phiếu đều ghi triglycerid 8,0 mmol/L, tương đương khoảng 709 mg/dL. Người thứ nhất vừa khám định kỳ, vẫn sinh hoạt bình thường. Việc cần làm là liên hệ sớm nơi chỉ định, gửi phiếu đầy đủ, nói rõ thời điểm ăn gần nhất và các thuốc đang dùng. Bác sĩ sẽ quyết định cần khám ở đâu, có cần lấy mẫu lúc đói hoặc kiểm tra đường huyết hay không.

Người thứ hai đang đau bụng trên dữ dội, nôn nhiều, cơn đau lan ra sau lưng. Dù con số giống hệt phiếu thứ nhất, bước phù hợp là đến cơ sở cấp cứu ngay. Không cần tìm một kết quả cũ cao hơn để chứng minh tình trạng đang nặng. Cũng không nên đợi đến sáng hôm sau chỉ vì lần lấy máu này được thực hiện sau bữa ăn. Triệu chứng đang xảy ra quyết định sự khẩn cấp.

Trước buổi khám nên ghi lại bốn thông tin nào?

Giờ lấy máu và giờ ăn gần nhất. Sau ăn, triglycerid có thể tăng. Ghi thời điểm thực tế hữu ích hơn việc tự quy mọi bất thường cho một bữa nhiều chất béo. Nếu bác sĩ hẹn lấy lại lúc đói, hỏi rõ cần nhịn ăn bao lâu, có thể uống nước gì và cách dùng thuốc thường ngày. Người đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường cần hướng dẫn cụ thể trước khi thay đổi giờ ăn. Diễn biến đường huyết và bệnh nền. Đái tháo đường kiểm soát chưa tốt là một nguyên nhân có thể làm triglycerid tăng đáng kể. Một số bệnh thận, suy giáp hoặc thai kỳ cũng có thể liên quan. Nếu có sổ theo dõi đường huyết hoặc xét nghiệm gần đây, mang đến buổi khám. Không cần tự làm đủ tất cả các xét nghiệm về gan, thận, tuyến giáp trước khi bác sĩ hỏi bệnh. Rượu bia và các thuốc đang dùng. Nên nói rõ lượng và thời điểm dùng rượu bia gần đây, kể cả khi chỉ uống trong một buổi liên hoan. Một số thuốc cũng có thể góp phần làm thay đổi triglycerid. Mang đơn thuốc hoặc ảnh nhãn, đánh dấu thuốc mới bắt đầu hoặc mới đổi liều. Việc xem lại thuốc là để bác sĩ chọn phương án phù hợp, không phải lý do tự ngưng điều trị. Kết quả trước đây và tiền sử gia đình. Một lần tăng mới phát hiện khác với nhiều lần rất cao kéo dài. Nếu từng điều trị viêm tụy, hãy cho bác sĩ biết thời điểm và nguyên nhân đã xác định. Nếu người thân từng có triglycerid rất cao, thông tin ấy cũng hữu ích. Tuy nhiên, một người trong gia đình có kết quả bất thường chưa đủ để quy nguyên nhân cho bệnh di truyền.
Bốn chỉ số mỡ máu thường gặp: cholesterol toàn phần, triglycerid, HDL-C và LDL-C.
Bốn chỉ số mỡ máu thường gặp: cholesterol toàn phần, triglycerid, HDL-C và LDL-C.

Đọc lần kiểm tra lại như thế nào?

Hãy đặt hai phiếu theo ngày lấy mẫu, tìm đúng dòng triglycerid, thống nhất đơn vị rồi ghi hoàn cảnh của mỗi lần. Ví dụ lần đầu lấy sau ăn và lần sau lấy theo chỉ định lúc đói. Mức giảm có thể liên quan tới nhiều thay đổi đồng thời. Ghi cả thời điểm bắt đầu điều trị, thay đổi chế độ ăn hoặc điều chỉnh thuốc theo đơn giúp bác sĩ giải thích xu hướng chính xác hơn.

Nếu kết quả đã giảm nhưng vẫn thuộc vùng tăng nặng, cần tiếp tục kế hoạch theo dõi đã thống nhất. Ngược lại, nếu một lần đo còn cao dù đã thay đổi sinh hoạt, bác sĩ sẽ xem lại nguyên nhân, thuốc và điều kiện lấy mẫu. Không tự lấy thuốc hạ mỡ máu của người khác hoặc dùng chế phẩm dầu cá thay cho phác đồ được kê. Liều lượng, thành phần và mục tiêu điều trị có thể khác nhau.

Khi nào phù hợp để đặt lịch lấy mẫu tận nơi?

Lấy mẫu theo lịch phù hợp với người ổn định đã được bác sĩ hướng dẫn theo dõi ngoại trú. Khi liên hệ Green Lab, chuẩn bị tên xét nghiệm, đơn đang dùng và hướng dẫn về lấy mẫu lúc đói nếu có. Nếu đang đau bụng nhiều, nôn liên tục hoặc thấy tình trạng xấu đi, hãy ưu tiên đến cơ sở y tế có khả năng khám và xử trí ngay.

Xem thông tin xét nghiệm triglycerid tại Green Lab. Khi cần đặt lịch lấy mẫu xét nghiệm tận nơi, gửi tên xét nghiệm trên đơn và khung giờ bác sĩ yêu cầu để trung tâm xác nhận.

Nguồn tham khảo: MedlinePlus – xét nghiệm triglyceride và nguy cơ khi tăng cao.

Đăng ký xét nghiệm tại Green Lab

Phí lấy mẫu tận nơi tại Green Lab là 10.000đ/lần, chưa gồm tiền xét nghiệm. Khi đặt lịch, nhân viên báo tổng chi phí, hướng dẫn chuẩn bị và thời gian dự kiến trả kết quả theo danh mục đăng ký.

Liên hệ 1900 63 65 88 hoặc đặt lịch lấy mẫu tại nhà. Địa chỉ Green Lab: 76–78 Khâm Thiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.

    Đặt lịch nhanh

    GreenLab phục vụ tại các tỉnh thành: Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Hồ Chí Minh.