Zalo

Que thử có protein: khi nào cần định lượng protein niệu 24 giờ?

Kiến thức y khoa đọc kết quả xét nghiệm Green Lab protein niệu Xét nghiệm chức năng thận xét nghiệm nước tiểu
Mô hình thận và đồng hồ minh họa xét nghiệm protein niệu 24 giờ

Que thử nước tiểu có protein chưa có nghĩa phải thu nước tiểu 24 giờ. Bác sĩ thường cần xác nhận bằng xét nghiệm định lượng như tỷ số albumin/creatinin hoặc protein/creatinin trên một mẫu. Protein niệu 24 giờ được chỉ định khi cần đo tổng lượng protein thải ra trong cả ngày.

Dấu “+” ở dòng protein nói được điều gì?

Trên phiếu tổng phân tích nước tiểu, protein có thể được ghi là âm tính, vết, 1+ hoặc nhiều dấu cộng hơn. Que thử đọc nồng độ trong phần nước tiểu có trong cốc vào thời điểm lấy mẫu. Cùng một lượng chất hòa tan, mẫu ít nước hơn sẽ có nồng độ cao hơn. Do đó, từ một dấu cộng chưa thể tính ra cơ thể mất bao nhiêu gam protein trong ngày.

Đọc cả tên xét nghiệm, ngày lấy mẫu và ghi chú trên phiếu trước khi so với lần trước. Hãy cho bác sĩ biết nếu hôm lấy mẫu vừa tập thể lực nặng, đang thiếu nước hoặc đang hành kinh. Những thông tin đó giúp cân nhắc có cần lấy lại mẫu và nên lấy khi nào. Một kết quả có thể thay đổi theo hoàn cảnh. Nếu protein tiếp tục xuất hiện qua các lần kiểm tra, cần đánh giá nguyên nhân thay vì chỉ mua thêm que thử tại nhà.

Dấu “+” ở dòng protein nói được điều gì.
Dấu “+” ở dòng protein nói được điều gì.

Phân biệt bốn cách ghi trên đơn xét nghiệm nước tiểu

Tên xét nghiệm quyết định cách chuẩn bị mẫu
Tên thường gặpMẫu cần dùngCâu hỏi được giải đáp
Protein trên tổng phân tích nước tiểuMột mẫu theo hướng dẫnQue thử có ghi nhận protein trong mẫu này không?
uACR hay albumin/creatinin niệuMột mẫu nước tiểuLượng albumin so với lượng creatinin trong cùng mẫu là bao nhiêu?
uPCR hay protein/creatinin niệuMột mẫu nước tiểuProtein toàn phần so với creatinin trong cùng mẫu là bao nhiêu?
Định lượng protein niệu 24 giờNước tiểu thu đủ trong khoảng 24 giờ chỉ địnhTổng lượng protein thải ra trong cả khoảng thu là bao nhiêu?

Albumin là một loại protein, vì vậy uACR và tỷ số protein/creatinin không đo cùng một thành phần. Que thử nước tiểu thông thường có thể bỏ sót lượng albumin nhỏ. Người được chỉ định uACR, chẳng hạn khi theo dõi đái tháo đường, vẫn cần làm đúng xét nghiệm dù que thử âm tính.

Xét nghiệm máu và nước tiểu hỗ trợ đánh giá các khía cạnh khác nhau của chức năng thận.
Xét nghiệm máu và nước tiểu hỗ trợ đánh giá các khía cạnh khác nhau của chức năng thận.

Khi nào thực sự cần định lượng protein niệu 24 giờ?

Bác sĩ có thể chọn xét nghiệm này khi cần đo lượng protein mất qua nước tiểu trong một ngày để đánh giá hoặc theo dõi tình trạng có protein niệu. Trong nhiều lần kiểm tra nguy cơ bệnh thận, xét nghiệm trên một mẫu với tỷ số theo creatinin đã cung cấp đúng thông tin cần tìm và thuận tiện hơn. Không có quy tắc cứ thấy một hay hai dấu cộng thì tự động phải chuyển sang thu mẫu cả ngày.

Cách thu mẫu phụ thuộc tên xét nghiệm trên đơn. uACR thường sử dụng một mẫu nước tiểu, còn protein niệu 24 giờ cần thu đủ theo hướng dẫn trong cả ngày. Khi đặt lịch, gửi chỉ định để được hướng dẫn đúng cách thu và bảo quản.

Ví dụ thu nước tiểu từ 7 giờ sáng hôm nay đến 7 giờ sáng hôm sau

Trước khi bắt đầu, nhận bình đựng, hướng dẫn bảo quản và chỉ dẫn bàn giao của nơi thực hiện. Chọn một ngày có thể thu cả lúc đi làm, ban đêm hoặc khi đi vệ sinh ngoài nhà. Nếu ca làm việc khiến việc giữ và bảo quản bình không khả thi, nên hỏi cơ sở tiếp nhận về ngày bắt đầu khác trước khi thu.

  1. 7 giờ ngày đầu: đi tiểu hết vào bồn cầu rồi ghi giờ bắt đầu. Lần này làm trống bàng quang để nước tiểu đã tích từ trước không đi vào khoảng đo.
  2. Sau mốc bắt đầu: thu toàn bộ nước tiểu của mọi lần tiếp theo, kể cả ban đêm. Đóng nắp và làm theo hướng dẫn bảo quản của cơ sở. Trước khi bình đầy, liên hệ nơi cấp để có đúng loại bình bổ sung.
  3. 7 giờ sáng hôm sau: đi tiểu và thu cả lần cuối này. Ghi ngày giờ kết thúc thực tế. Nếu bắt đầu ở một giờ khác, tính giờ kết thúc từ chính mốc đã ghi.
  4. Khi bàn giao: làm đúng chỉ dẫn về số bình và lượng mẫu cần chuyển. Tránh tự rót bỏ phần lớn rồi mang một cốc nhỏ đến khi nơi xét nghiệm chưa hướng dẫn cách bàn giao.

Nếu quên một lần ban đêm hoặc làm đổ mẫu thì sao?

Ví dụ, đã bắt đầu lúc 7 giờ nhưng quên thu một lần lúc 2 giờ sáng. Kéo dài đến 9 giờ sáng hôm sau không lấy lại được phần protein đã mất cùng lần đi tiểu đó. Thêm nước vào bình cũng làm thay đổi mẫu. Hãy ghi lần bỏ sót hoặc làm đổ và gọi nơi tiếp nhận để được hướng dẫn có phải thu lại không. Nếu phải bắt đầu lại, hỏi cách nhận bình và mốc thời gian mới trước khi tiếp tục.

Một ghi chú ngắn có thể viết như sau: “Bắt đầu 7 giờ ngày 12, bỏ sót lần 2 giờ sáng ngày 13, chưa bàn giao mẫu”. Ghi thời điểm thật sẽ giúp nhân viên tiếp nhận hiểu sự việc chính xác hơn chữ “thu gần đủ”.

Cách đọc đơn vị để tránh so nhầm hai lần xét nghiệm

mg/L là nồng độ trong một lít. mg/24 giờ hoặc g/24 giờ là lượng protein thải ra trong khoảng thu. mg/g creatinin là một tỷ số. Chẳng hạn, con số “150” đứng cạnh mg/L và con số “150” đứng cạnh mg/24 giờ có ý nghĩa khác nhau. Khi chụp phiếu cho bác sĩ, hãy chụp cả tên xét nghiệm và đơn vị. Nếu có ghi tổng thể tích, thời gian thu hoặc nhận xét về mẫu, giữ nguyên những dòng này.

Khi tái khám, mang theo kết quả tổng phân tích nước tiểu ban đầu, kết quả định lượng, danh sách thuốc và các xét nghiệm chức năng thận gần đây nếu đã có. Có thể hỏi: “Lần tới tôi cần làm lại đúng protein niệu 24 giờ hay chỉ cần mẫu buổi sáng? Tôi nên so kết quả mới với dòng nào trên phiếu cũ?”. Ghi tên xét nghiệm và thời điểm ngay trên giấy hẹn sẽ giúp chuẩn bị đúng từ lần đầu.

Xem protein niệu 24 giờ tại Green Lab. Để hỏi về nhận mẫu tận nơi, cung cấp tên xét nghiệm và dự kiến ngày thu để được xác nhận việc bàn giao.

Nguồn tham khảo: MedlinePlus – protein niệu và mẫu nước tiểu 24 giờ.

Đăng ký xét nghiệm tại Green Lab

Phí lấy mẫu tận nơi tại Green Lab là 10.000đ/lần, chưa gồm tiền xét nghiệm. Khi đặt lịch, nhân viên báo tổng chi phí, hướng dẫn chuẩn bị và thời gian dự kiến trả kết quả theo danh mục đăng ký.

Liên hệ 1900 63 65 88 hoặc đặt lịch lấy mẫu tại nhà. Địa chỉ Green Lab: 76–78 Khâm Thiên, Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Hà Nội.

    Đặt lịch nhanh

    GreenLab phục vụ tại các tỉnh thành: Lào Cai, Sơn La, Tuyên Quang, Thái Nguyên, Phú Thọ, Bắc Ninh, Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Đắk Lắk, Hồ Chí Minh.