Xét nghiệm máu là một trong những xét nghiệm phổ biến nhất trong y khoa. Bác sĩ dùng xét nghiệm này để kiểm tra sức khỏe tổng quát. Kết quả xét nghiệm máu giúp bác sĩ phát hiện sớm nhiều bệnh. Đồng thời, xét nghiệm này còn giúp theo dõi quá trình điều trị. Vì vậy, bạn nên hiểu rõ các nhóm xét nghiệm chính. Bài viết dưới đây giải thích xét nghiệm máu là gì. Ngoài ra, bài viết hướng dẫn cách đọc kết quả ở mức cơ bản.
Xét nghiệm máu là gì?
Xét nghiệm máu là xét nghiệm phân tích một mẫu máu của bạn. Nhân viên y tế lấy máu ở tĩnh mạch tay. Sau đó, phòng xét nghiệm phân tích mẫu máu bằng máy chuyên dụng. Một số chỉ số cần đo trong huyết thanh. Một số chỉ số khác cần đo trong tế bào máu. Kết quả thường có sau 24 giờ tại Green Lab. Bạn có thể nhận kết quả online. Nếu có bất thường, bạn nên mang kết quả đi khám bác sĩ.
Máu gồm huyết tương và các tế bào máu. Huyết tương chứa nước, protein và nhiều chất khác. Tế bào máu gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Mỗi thành phần cho bác sĩ một loại thông tin riêng. Vì vậy, một lần lấy máu có thể đo nhiều chỉ số. Bạn nên hỏi bác sĩ về các chỉ số trong đơn của mình.
Các nhóm xét nghiệm máu chính
Các xét nghiệm này chia thành nhiều nhóm lớn. Mỗi nhóm đánh giá một khía cạnh khác nhau của sức khỏe. Bạn có thể tham khảo các nhóm dưới đây. Nhờ đó, bạn hiểu rõ đơn xét nghiệm của mình.
Công thức máu và huyết học
Công thức máu đếm số lượng tế bào máu. Nhóm này gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu. Ngoài ra, công thức máu còn đo hemoglobin và hematocrit. Kết quả giúp bác sĩ phát hiện thiếu máu. Đồng thời, kết quả còn gợi ý nhiễm trùng hoặc rối loạn đông máu. Bác sĩ thường chỉ định công thức máu trong khám định kỳ. Bạn nên làm xét nghiệm này mỗi năm một lần.
Sinh hóa máu: đường huyết, mỡ máu, chức năng gan thận
Sinh hóa máu đo nhiều chất trong huyết thanh. Đường huyết giúp đánh giá nguy cơ đái tháo đường. Mỡ máu gồm cholesterol và triglyceride. Hai chỉ số này liên quan đến bệnh tim mạch. Ngoài ra, sinh hóa máu còn đo men gan và chức năng thận. Các chỉ số này phản ánh sức khỏe gan và thận. Bác sĩ thường chỉ định sinh hóa máu khi khám tổng quát. Bạn nên nhịn ăn trước khi làm sinh hóa máu.
Miễn dịch và marker ung thư
Nhóm miễn dịch đo kháng thể và một số protein đặc hiệu. Các xét nghiệm này giúp chẩn đoán nhiễm trùng và bệnh tự miễn. Marker ung thư là nhóm xét nghiệm máu đặc biệt. Các marker như AFP, CEA và CA 125 hỗ trợ tầm soát ung thư. Tuy nhiên, marker tăng chưa đủ để kết luận ung thư. Bác sĩ luôn kết hợp marker với hình ảnh và thăm khám. Bạn nên hỏi bác sĩ về ý nghĩa của từng marker.
Đông máu và nhóm máu
Xét nghiệm đông máu đo thời gian máu đông. Bác sĩ chỉ định nhóm này trước phẫu thuật. Ngoài ra, nhóm này còn dùng cho người đang uống thuốc chống đông. Nhóm máu xác định bạn thuộc nhóm máu nào. Thông tin này rất quan trọng khi truyền máu. Bạn nên biết nhóm máu của mình. Nhờ đó, bạn chủ động hơn trong tình huống cấp cứu.
Khi nào nên xét nghiệm máu?
Bạn nên xét nghiệm máu định kỳ mỗi năm một lần. Khám định kỳ giúp phát hiện sớm nhiều bệnh âm thầm. Ngoài ra, bạn nên xét nghiệm máu khi có triệu chứng bất thường. Các triệu chứng như mệt mỏi, sút cân và sốt kéo dài cần được kiểm tra. Người mắc bệnh mạn tính cần làm xét nghiệm thường xuyên hơn. Bác sĩ dùng kết quả để theo dõi bệnh và điều chỉnh thuốc. Phụ nữ mang thai và cặp đôi tiền hôn nhân cũng nên làm xét nghiệm định kỳ. Bạn nên trao đổi với bác sĩ về lịch xét nghiệm phù hợp.
Chuẩn bị trước khi lấy máu
Chuẩn bị đúng giúp kết quả xét nghiệm máu chính xác hơn. Với các chỉ số cần nhịn ăn, bạn nhịn ăn 8–12 giờ trước khi lấy máu. Bạn vẫn uống nước bình thường trong thời gian nhịn ăn. Ngoài ra, bạn nên báo rõ các thuốc đang dùng cho nhân viên. Một số thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả. Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn ngưng thuốc hay không. Bạn nên ngủ đủ giấc vào đêm trước ngày lấy máu. Đồng thời, bạn tránh uống rượu bia trong 24 giờ trước đó. Bạn nên mặc áo rộng tay để việc lấy máu thuận tiện hơn.
Cách đọc phiếu kết quả xét nghiệm máu ở mức cơ bản
Phiếu kết quả liệt kê từng chỉ số cùng khoảng tham chiếu. Khoảng tham chiếu là khoảng giá trị bình thường của phòng xét nghiệm. Nếu chỉ số nằm trong khoảng tham chiếu, bạn có thể yên tâm phần nào. Nếu chỉ số nằm ngoài khoảng tham chiếu, bạn không nên hoảng sợ. Một chỉ số bất thường chưa đủ để kết luận bệnh. Nhiều yếu tố như ăn uống và thuốc có thể làm chỉ số thay đổi. Vì vậy, bạn nên đối chiếu kết quả với khoảng tham chiếu trên phiếu. Đồng thời, bạn nên hỏi bác sĩ để hiểu đúng kết quả. Bác sĩ sẽ giải thích ý nghĩa kết quả theo tình trạng của bạn.
Bạn nên giữ lại các phiếu kết quả cũ. Bác sĩ so sánh kết quả mới với kết quả cũ. Nhờ đó, bác sĩ thấy rõ xu hướng thay đổi của từng chỉ số. Xu hướng thay đổi thường quan trọng hơn một con số đơn lẻ. Bạn không nên tự chẩn đoán bệnh từ phiếu kết quả. Bạn cũng không nên tự ý dùng thuốc theo kết quả. Hãy mang phiếu kết quả đi khám bác sĩ khi có bất thường. Bạn có thể đọc thêm hướng dẫn về cách xét nghiệm trên MedlinePlus.
Xét nghiệm máu ở đâu và chi phí ra sao?
Chi phí phụ thuộc vào số lượng và loại chỉ số bạn làm. Mỗi nhóm xét nghiệm có mức giá khác nhau. Vì vậy, Green Lab không công bố một bảng giá chung cho mọi trường hợp. Bạn nên liên hệ hotline 1900 63 65 88 để được tư vấn chi phí cụ thể. Nhân viên Green Lab tư vấn gói xét nghiệm phù hợp với nhu cầu của bạn. Bạn có thể đến trực tiếp địa chỉ 76–78 Khâm Thiên, Đống Đa, Hà Nội. Ngoài ra, bạn có thể chọn lấy mẫu tại nhà với phí lấy mẫu 10.000đ/lần. Kết quả online sau 24h. Nếu bạn cần lấy mẫu tại nhà, bạn xem thêm trang dịch vụ lấy mẫu tại nhà của Green Lab. Bạn cũng có thể tham khảo dịch vụ lấy máu tại nhà và xét nghiệm tổng quát tại nhà.
Câu hỏi thường gặp về xét nghiệm máu
Xét nghiệm máu có cần nhịn ăn không? Tùy từng chỉ số. Các chỉ số đường huyết và mỡ máu cần nhịn ăn 8–12 giờ. Nhiều chỉ số khác không cần nhịn ăn. Vì vậy, bạn nên hỏi rõ nhân viên tư vấn khi đặt lịch. Bạn cũng nên báo trước các xét nghiệm đi kèm.
Bao lâu có kết quả xét nghiệm máu? Tại Green Lab, bạn nhận kết quả online sau 24h. Kết quả hiển thị rõ chỉ số và khoảng tham chiếu. Nếu bạn chưa hiểu kết quả, bạn nên hỏi bác sĩ. Bác sĩ giải thích ý nghĩa kết quả theo tình trạng của bạn.
Xét nghiệm máu có đau không? Quá trình lấy máu chỉ mất vài phút. Bạn có thể cảm thấy hơi nhói khi kim vào. Cảm giác này thường qua rất nhanh. Nhân viên lấy mẫu giàu kinh nghiệm và thao tác nhẹ nhàng. Sau khi lấy máu, bạn nên ấn nhẹ bông gòn vài phút.
Đây là công cụ đơn giản mà hữu ích để kiểm tra sức khỏe. Bạn nên làm xét nghiệm định kỳ và giữ lại phiếu kết quả cũ. Đồng thời, bạn nên hỏi bác sĩ khi có chỉ số bất thường. Green Lab hỗ trợ lấy mẫu tại nhà với phí lấy mẫu 10.000đ/lần. Kết quả online sau 24h. Địa chỉ: 76–78 Khâm Thiên, Đống Đa, Hà Nội. Hotline: 1900 63 65 88.